Author: Admin_S

Këto janë kategoria më tipike e homogjenisë, forma më e thjeshtë, më e përdorur e saj. Shprehin bashkim nocionesh të barazvlershme, të njëllojta a të ngjashme, që dalin shpesh si elemente, pjesë të një tërësie. Shqiptohen me intonacion numërimi. Bashkohen ose pa lidhëz (asindetikisht) ose me lidhëza bashkërenditëse këpujore, njëshe a të përsëritura me lokucione […]

Ndërmjet gjymtyrëve homogjene ekzistojnë raporte sintaksore barazie, analoge me ato që dalin ndërmjet fjalive asindetike të një fare ose ndërmjet fjalive të bashkërenditura, pra raporte këpujore, veçuese, kundërshtore dhe përmbyllëse. Gjymtyrët homogjene me raporte përmbyllëse kanë një përdorim të kufizuar, shumë më të paktë se fjalitë përkatëse. Format e bashkimit të gjymtyrëve homogjene, po ashtu […]

Vështrim i përgjithshëm Gjymtyrë homogjene quhen ato gjymtyrë që përmbushin të njëjtat funksione sintaksore, janë në të njëjtat raporte me të njëjtën gjymtyrë e në raporte kuptimore bashkërenditjeje midis tyre, duke u bashkuar me lidhje bashkërenditëse e asindenike: Unë, i kam dashur, i dua dhe i respektoj shume muratorët dhe punonjësit. Gjer atëherë, as ai, […]

Më vete qëndron gjymtyra që mund të quhej gjymtyrë e spikatjes (theksuese). Me të, nëpënnjet topikës, të shoqëruar ose jo nga rimarrja, tërhiqet vëmendja te një gjymtyrë e fjalisë, a sidomos te një kryefjalë a kundrinë, por ëdhe te një rrethanor a kallëzues, emëror e foljor, spikatet ajo, duke e parashprehur në krye, duke e […]

Krahas gjymtyrëve të shtimit (shkallëzues) dhe të përjashtimit (kufizues), mund të vendoset edhe gjymtyra e kundërisë a e kundërvënies, që nga kuptimi qëndron në mes të gjymtyrëve të dyta dhe të gjymtyrëve homogjene me raporte kundërshtore. Për nga përmbajtja, në thelb ajo shënon diçka që është në një barazi, në raporte bashkërenditjeje, me ndonjë gjymtyrë […]

Ndonjëherë mund të mos ketë fjalë të bashkëlidhura me giymtyrën e përjashtimit, e kjo t’i referohet një gjymtyre të pashprehur të nënkuptuar ose përdorimi i saj të jetë përcaktuar nga përmbajtja e gjithë fjalisë: Fiati eci mirë, me përjashtim të dy defekteve, që u ndreqën brenda pak minutave (krhs.: Fiati eci mirë në gjithçka, me […]

Gjymtyra e përjashtimit (kufizues) – Shpreh përjashtim, kufizim, në një kategori, tërësi. shënon sendin. qenien, tiparin e rrethanën që nuk përfshihet në mohimin a pohimin e shprehur në fjali. Edhe kjo gjymtyrë ka lidhje me një a disa gjymtyrë të njëjta të fjalisë, që mund të kenë funksione të ndryshme. Ndërtohet me parafjalët, me të […]

Gjymtyra e shtimit (shkallëzues). – Shënon sendin, qenien, ndonjëherë edhe rrethanën a tiparin, të cilit i shtohet a i shtohen një send, qenie, tipar, rrethanë tjetër, ose disa sende, qenie, tipare, rrethana të tjera, të shprehura në fjali si kryefjalë, kundrina, rrethanorë, përcaktorë. Çka shtohet nuk shprehet nga gjymtyra e shtimit, po nga gjymtyra e […]

Gjymtyrë e krahasimit është pjesa e dytë e një krahasimi; ajo shënon sendin (në kuptimin e gjerë), tiparin, veprimin a gjendjen ose rrethanën, me të cilën krahasohet një send, tipar, veprim a gjendje, rrethanë, shprehur nga gjymtyra që shënon pjesën e parë të krahasimit. Pjesa e parë krahasohet, pjesa e dytë krahason: Më shumë të […]