Kur bëhet fjalë për arritjen e qëllimeve të mëdha, një këshillë përsëritet pothuajse gjithmonë: duhet të veproni dhe të jeni të qëndrueshëm. Në teori, tingëllon e thjeshtë, por në praktikë, pengesa të shumta mund ta vështirësojnë këtë hap.
Një prej tyre është të menduarit e tepërt, një prirje që shpesh shoqëron njerëzit që vendosin qëllime të larta. E dini çfarë duhet të bëni, por filloni të dyshoni nëse ky është hapi i duhur. Ose i bëni vetes aq shumë presion, saqë hapi i parë bëhet frikësues sepse keni frikë se nuk do të jeni mjaftueshëm të mirë.
Kështu krijohet një rreth vicioz. Sa më shumë mendoni, aq më e vështirë bëhet të ecni përpara, ndërsa rezistenca ndaj veprimit mund të bëhet pothuajse paralizuese. Megjithatë, ekzistojnë mënyra për ta ndryshuar këtë model.
1. Kuptoni pse mendoni së tepërmi
Hapi i parë është të kuptoni pse keni nevojë të analizoni gjithçka në mënyrë të tepruar. Sharon Spano, psikologe e zhvillimit organizativ që punon me liderë dhe menaxherë, thotë se arsyet shpesh ndahen në dy kategori.
Për disa njerëz, nevoja për më shumë informacion dhe kohë për të marrë vendime është pjesë e mënyrës së tyre të funksionimit. Kur bëhen të vetëdijshëm për këtë model, e kanë më të lehtë ta identifikojnë në kohë dhe të bëjnë një zgjedhje ndryshe.
Megjithatë, të tjerë mund ta ngatërrojnë marrjen e vendimeve me shtyrjen dhe analizimin e tepërt. Kjo është veçanërisht e theksuar te perfeksionistët. Një tipar që mund t’i ketë ndihmuar më herët në karrierë mund të bëhet pengesë kur marrin më shumë përgjegjësi ose nisin biznesin e tyre.
Në këtë rast, duhet të shkoni një hap më thellë dhe të pyesni veten: pse po mendoj kaq shumë në të vërtetë? A dyshoj në aftësitë e mia, shqetësohem se si do të dukem para të tjerëve apo kam frikë nga dështimi?
Jolander Hadley, trajnere e zhvillimit të lidershipit dhe themeluese e shkollës së arteve skenike „Jaws Academy of Music“, e njohu këtë model tek vetja kur akademisë së saj iu dha mundësia të performonte në Carnegie Hall.
„Mendoja me vete: Nuk jemi mjaftueshëm të mirë, nuk jemi të përgatitur“, kujton Hadley. Për këtë arsye, ajo e humbi mundësinë që akademia e saj të prezantohej në Carnegie Hall.
2. Mendoni për atë që mund të bëni, jo vetëm për atë që ju mungon
Pas asaj përvoje, Hadley kuptoi se duhej të ndryshonte mënyrën e të menduarit.
Njerëzit që vendosin qëllime të larta shpesh kanë frikë nga dështimi sepse e barazojnë dështimin me mungesën e suksesit. Megjithatë, dështimi nuk është domosdoshmërisht e kundërta e suksesit. Ndonjëherë është thjesht pjesë e rrugës drejt tij. Në vend që të mendonte për atë që mund të shkonte keq, Hadley filloi t’i kujtonte vetes se për çfarë ishte e aftë.
Kur akademisë së saj iu dha mundësia të paraqiste një propozim për bashkëpunim me distriktet shkollore, reagimi i saj i parë ishte përsëri se nuk ishin mjaftueshëm të përgatitur. Këtë herë, megjithatë, ajo bëri një pyetje tjetër: „Çfarë mund të bëj fillimisht?“
Ajo përfshiu njerëz të tjerë në proces, delegoi detyra dhe projekte dhe në këtë mënyrë e shndërroi të menduarit në hapa konkretë.
3. Përballuni me koston e të menduarit të tepërt
Çdo vendim që nuk e marrim sepse mendojmë tepër ka një kosto. Mund të jetë kohë e humbur, përparim më i ngadaltë ose një mundësi e humbur. Problemi është se njerëzit që synojnë përsosmërinë ndonjëherë mund ta konsiderojnë analizimin e tepërt dhe shtyrjen si pjesë të përpjekjes së tyre për ta bërë punën sa më mirë.
Prandaj, Spano këshillon të shikoni se çfarë prodhon në të vërtetë kjo mënyrë të menduari. Ndoshta arrini të përfundoni një numër të madh detyrash, por a po i bëni ato në mënyrë efikase? Duke i shtyrë gjërat, a po i ngadalësoni kolegët ose po ua vështirësoni të tjerëve marrjen e hapave të nevojshëm për të ecur përpara?
Një teknikë e dobishme mund të jetë mbajtja e një ditari. Kur vini re se keni hyrë përsëri në ciklin e të menduarit të tepërt, shkruani çfarë keni bërë dhe çfarë nuk keni bërë në lidhje me atë çështje. Nëse punoni me njerëz të tjerë, kushtojini vëmendje edhe reagimeve të tyre.
Qëllimi është të bëheni të vetëdijshëm për pasojat e modelit tuaj të sjelljes, në vend që ta pranoni automatikisht atë si pjesë të personalitetit tuaj.
4. Festoni përparimin, jo përsosmërinë
Për Hadley, ndryshimi më i madh ndodhi kur ajo pushoi së fokusuari te rezultati perfekt dhe filloi t’i kushtonte vëmendje përparimit.
Njerëzit që vendosin standarde të larta për veten shpesh ndiejnë se duhet t’i kenë kuptuar të gjitha përpara se të hedhin hapin e parë. Megjithatë, përsosmëria nuk do të thotë që gjithçka duhet të jetë perfekte.
Përparimi vjen duke u përpjekur vazhdimisht të bëni më të mirën dhe duke u përmirësuar gjatë rrugës. Kjo nuk do të thotë se duhet të përfundoni të gjitha 25 gjërat në listën tuaj të detyrave. Më e rëndësishme është të identifikoni disa hapa që mund t’ju afrojnë vërtet me qëllimin tuaj.
Pasi t’i identifikoni, shndërrojini në detyra konkrete dhe vendosini në kalendarin tuaj. Gjithashtu, është e dobishme të vendosni afate ose të gjeni dikë që mund ta ndjekë përparimin tuaj dhe t’ju ndihmojë të qëndroni të përgjegjshëm për atë që keni vendosur të bëni.
Është gjithashtu e rëndësishme të vini re përparimin tuaj. Në vend që ta matni suksesin vetëm nëse keni përfunduar gjithçka që kishit planifikuar deri në një datë të caktuar, pyesni veten: a jam afruar me vetëdije drejt asaj që është vërtet e rëndësishme për mua?
5. Mos i neglizhoni zakonet e shëndetshme
Lufta kundër të menduarit të tepërt nuk është vetëm një proces mendor. Mënyra se si kujdesemi për trupin tonë mund të ndikojë edhe në aftësinë tonë për të qëndruar të fokusuar dhe për të vepruar.
A flini mjaftueshëm? A keni kohë të pushoni dhe të rikuperoheni nga stresi? A lëvizni dhe bëni pushime?
Orët e gjata të punës dhe mungesa e gjumit mund të kontribuojnë në një mënyrë negative të të menduarit dhe ta bëjnë më të vështirë qetësimin e mendjes. Mungesa e motivimit për të vepruar ndonjëherë mund të jetë shenjë e rraskapitjes ose e djegies profesionale. Prandaj, është e rëndësishme të vendosni kufij dhe të mos përpiqeni të pranoni çdo detyrim dhe çdo kërkesë që shfaqet.
Në fund të fundit, veprimi i qëndrueshëm nuk është i qëndrueshëm nëse bazohet në rraskapitje të vazhdueshme. Përparimi kërkon veprim, por kërkon edhe pushim. Siç thotë Hadley, suksesi kërkon gjithashtu pushim të qëllimshëm.
Përgatiti dhe përshtati:
WWW.STUDENTËT.MK
